جملات زیبا گیله مرد

دلنشین ترین جملات زیبا و کوتاه روزانه - دنیای پیامک و جملات زیبا - گیله مرد

لغات گیلگی
نویسنده : گیله مرد - ساعت ٢:٠۳ ‎ق.ظ روز جمعه ٢۸ خرداد ۱۳۸٩
 
:

  آئو  =  فریاد ، هوار همچنین از ادات تعجب
آب باز = غواص ، همچنین نام حشره ای است
آب پار = سنگ صاف و پهنی که به جای تیله در بازی بکار می رود
آب جکفته = آب افتاده ، مانند بیرون زدن آب از شیر برنج
آبچین = کاغذ نازک پنبه ای یا کاهی که /اب را جذب می کند
آبخانه = کنیف گهواره ، شاشدان
آبخوری = لیوان
آبدس لگن = آفتابه لگن
آبدو = خمیازه ، دهندره
آب کشن = تطهیر
آبکش پلا = چلو
آپئله = تاول با چرک
آتشی = عصبی
آتیک پاتیک = کوچولو
آجور = آجر
آخرپس = سرانجام
آرناموس = رودربایستی
آزاد دار = درخت آزاد
آغوز = گردو
آغوز بازی = گردو بازی
آغوزپات = نیمی از مغز گردو
آغوز دار = درخت گردو
آفتاب خیزان = طلوع
آل = سرخ ، همچنین موجودی خیالی
آلوچه = گوجه
آمختن = تربیت کردن
آهین = آهن

--------------------------------------------------------------------------------

الف :

ابر = اسفنج
اجیک = کرمهای ریز
ادویه = دارچین کوبیده شده
اراده = عرابه
ارده = ارد نرم
اُرسستن = قطع شدن
اُرسفتن = گسیخته شدن
اُرسنئن = پاره کردن
ارسو = اشک
ارسی = کفش چرمی کش دار
ارش = واحد طول ، از آرنج تا سر انگشت میانی
اُرشئن = بهم زدن
اُرشین درشین = بهم ریختن
ازازیل = شیطان ، نا آرام
از سر = از اول
اژدم = بسیار شور و پرنمک
اِسبیل = ساقه نازک و ملفوف برنج
اِسپاردن = سپردن
اِسپندانه = دانه اسپند
اشان = ایشان
اشبل = تخم ماهی
الاو = بخار
الغ = عقاب
الف چر = مرتع
الک = غربال
الم شنگه = هیاهو
النگ = پشت پا
امبست = غلیظ
انارکله = انارستان
انجیل = انجیر
انجیل کفتک = انجیر نامرغوبی که قبل از رسیدن می ریزد
اوتوراستن = حیرت زده شدن
اوخان = پژواک
اوسه = روانه
اوشتر = آنطرف
اوشنتر = آنطرفتر
اویتا = اون یکی
اویر = ناپدید
اویستی = هوو
ایاز = شبنم
ای پیچه = یک کم
ایجا = یکجا
ایجیگا = دسته جمعی
ایژگره = فریاد
ایشکنئن = شکاندن
ایشه = از ادات اکره و نفرت
ایلجار = اجماع برای کار ، همکاری گروهی
ایوارده = باز هم
ایوارکی = به یکباره
--------------------------------------------------------------------------------

ب :

بِ = می شود
بئس = بایست
بئِن = بریدن
بابا = پدربزرگ
باد = ورم ، نفخ
بار = میوه ، محصول
باربندیل = بار خانه
بارستن = باریدن
بارش = باران
باراگودن = متلک گفتن
باز = دوباره
بازار مج = سوداگر ، دوره گرد
بالکا = زنبیل
بامچه = توسری
با مُخته = تعلیم یافته
ببُخوسته = گندیده
بتخت سر = از ادات تعجب
بج = برنج
بجار = مزرعه برنج
بجارکله = کرت برنجکاری
بجارمرز = مرز و حد کرت
بج بینی = درو برنج
بچکسته = چکیده
بچمسته = خمیده
بدره = دلو
بدشلوار = شهوتران
بدگومان = کج خیال
برئنده = برهنه
برا دکفتن = به راه افتادن
برار زن = زن برادر
برنج = برنز ، نوعی فلزر
بروز = فاش
برو زئن = برخ کشیدن
بس = پس
بسته گودن = شرط کردن
بسچی = البته
بسو دگادن = به هوس انداختن
بگول آموئن = نشئه شدن ، به وجد آمدن
بلته = دروازه پرچین
بلد = راهنما
بَلَش = تمشک
بلگ = برگ
بله گوش = گوش پهن و بزرگ(اصطلاح)
بلگه = برگه
بنجاغ = قباله
بو بردن = پی بردن
بوجور = بالا
بوجوردس = بالا دست
بودوج وادوج = = دوخت و دوز
بوز = بز
بوزریش = ریش بزی ، گونه ای گیاه
بوستن = شدن
بو کشئن = بو کشیدن
بهم زئن = قطع رابطه کردن
بیبند = بی قید
بیجیر = پایین
بیشتن = برشته کردن ، بر آتش سرخ کردن
بی شناخ = حق ناشناس
بیکله = بی شعور
بینه = نوعی نعناع
بینیش = بنشین
بینیشته دختر = دختر در خانه مانده ، دختر ترشیده
بیه پس = گیلان غربی ، جانب چپ سفیدرود
بیه پیش = گیلان شرقی ، جانب راست سفید رود




--------------------------------------------------------------------------------

پ:

پئر = پدر
پئلو = کنار
پئلوان = پهلوان
پئیز = پاییز
پابسر گودن = از روی کسی یا چیزی رد شدن بدون تماس با آن
پابَگوروز = پا به فرار
پا بماه = آخرین ماه آبستنی یک زن
پابوزگیره = خرچنگ
پاپاسی = پشیز
پاپی بستن = به دنبال کار بودن ، پیگیر بودن
پاپیچ = دامنگیر
پاتال = پیر و از کار افتاده
پاتوک = تک پا
پاتوک پاتوک = پاورپین
پاتیک = عنکبوت
پاتیل = دیگ بزرگ مسی
پاچ = کوتاه قد
پاچاله = رد پا در گل و..که فرورفتگی آن نمایان باشد
   پاچوک نیشتن = چمباتمه نشستن
پاستن = پاییدن
پاس دان = پاس دادن ، نگهبانی کردن
پاسین = لگدمال
پاعاب = غوزک پا
پاکار = بنیاد ساختمان
پاک خانه = مردشورخانه
پالکی = کجاوه
پاماله = ردپا
پامچال = گل پامچال
پَت = بید
پتا = کسی که لکنت زبان دارد
پت بزء = بید زده
پت خوله = آبله رو
پتیاره = بی شرم
پرانئن = پراندن
پُرد = پل
پرزئن = پرزدن
پرستن = پرواز کردن
پرکانئن = لرزاندن
پرکستن = لرزیدن
پرکش = لرزش
پزانئن = پختن
پساپس = عقب عقب
پسادان = پس دادن
پس پیرار سال = سال قبل از پیرارسال ، سه سال قبل
پسرزا = نوه پسری ، پسرزاده
پسر زن = زن پسر
پسمزار = مجلس ختم
پلا = پلو
پلاخور = تحت تکفل
پلادهی = اطعام
پلُخ پلُخ = قلقل
پوتار = مورچه
پوخوستن = گندیدن
پوشتی = بالش
پولوک = دکمه
پیاله = کاسه کوچک
پیچا = گربه
پیسخال = اندک
پیشاشو = پیشواز
پیله = بزرگ



--------------------------------------------------------------------------------

ت - ط:

تئغ = تیغ
تاب = طاقت
تابستن = تابیدن
تات = نام تیره ای در گیلان
تاچه = یک کیسه یا جوال پر از کالا
تازانئن = به تاخت وا داشتن
تاس = کاسه فلزی
تاسیان = جایی که حزن انگیز است
تاشتن = تراشیدن
تاکودن = تا کردن
تام = سکوت (تام بزن = ساکت شو)
تاودان = پرتاب کردن
تبجه = تبقچه چوبی
تپانئن = تپاندن
تپستن = تپیدن
تترج = پشت سرهم
تخت = هموار
ترخاش = غضروف
تر زای = نوزاد
ترسئن = ترسیدن
ترسانئن = ترساندن
ترش تره = نوعی خورش
ترکانئن = ترکاندن
ترکمه = حرف نشنو
ترنگ = قرقاول
تکس تکس = پاره پاره
تلار = تالار
تلاشه = تراشه چوب
تلمبار = انبار ساقه و خوشه برنج
تمش = خار بوته یا درخت
تمش کله = خارزار
تندی = پرخاش
تُنگ = النگو
تنگام = جای تنگ
تنگر = تگرگ
تنگوله = تلنگر
توتک = نیلبک
توت کله = توتستان
تورب = ترب
تور بوستن = متحیر شدن
توشک = هسته سخت پوست میوهایی مانند هلو  و یا خرما
توشکه = گره
تول = کدر
تول آب = آب گل آلود
توم = تخم شلتوک
تومان = تمام
توم بجار = خزانه نشای برنج
تونوکه = شلوار کوتاه
تیان = دیگ مسی




--------------------------------------------------------------------------------

 ث - س - ص:





--------------------------------------------------------------------------------

ج :

ج = از
جَئده = جاده
جاجیگا = جای خواب
جادان = جادادن
جادگادن = جا انداختن
جار زئن = جار زدن
جاکو = چوب چوگان مانندی که بر ساقه برنج می زنند
جاکو زئن = جدا کردن شلتوک از ساقه به وسیله جاکو
جان بسر = هول زده
جاختر دئن = از یاد بردن
جان شورا = استحمام
جان کنش = جان کندن
جاوستن = جویدن
جزئن = زیر چیزی نهادن
جزر = زجر
جغرز = غیر از
جغل = کوچولو
جغلگی = کودکی
جغل مغل = بروبچه
جکشئن = کش رفتن
جکفتن = آب افتادن از چیزی مثل ماست
جکول = دانه سبز و نارس برنج
جلاستن = آویزان بودن چیزی
جلانئن = آویزان کردن
جلدغه = جلیقه
جنبستن = جنبیدن
جندره = ژندره
جوت = الکن
جوخوس بازی = بازی قایم باشک
جودکی = لکنت
جورا = به سوی بالا
جوغ = ولع ، حرص
جول = لپ
جولف = عمیق
جهاز = جهیزیه
جهندم = جهنم
جی جی = پستان
جیر = پایین
جیگا = رختخواب
جیگادان = پنهان کردن
جیویشتن = به در رفتن بی سر و صدا



--------------------------------------------------------------------------------

چ:

چ = به چی ، چی را
چئار = چهار
چَئسکی = سرماخوردگی
چئن = چیدن
چاپلا = کف
چارپاچه = چهار زانو
چاستن = چاییدن
چالکا = چاله کوچک
چخاله = خاک رس
چرخانئن = چرخاندن
چسب = چابک
چسبستن = چسبیدن
چشئن = چشیدن
چف = ورم
چک و پر = دست و پا
چمچه = کفگیر چوبی
چمار = چشمه سار
چن = چند
چندر = چقدر
چنپر = مرغ آبی
چو = شایعه
چوپور = آبله رو ، فرسوده از سرما
چوچار = سوسمار
چودکفتن = شایع شدن
چوم = چشم
چوم براه = منتظر
چی چیر = مارمولک
چیچال = ولرم
چی چیلاس = سنجاقک
چیلیک = سنگدان مرغ

--------------------------------------------------------------------------------

ه  :

هاج هاجی = حاج حاجی ، پرستو
هپرا = هذیان
هتو = بی منظور ، همین گونه
هچین = بیهوده
هچین هچینه = مفت و مجانی
هرای = فریاد و هوار
هردمبیل = هرجایی
هسا = اکنون
هشان = هم اینان ، همینها
هوسا = آن زمان
هوشان = همانها
هون = همان
هونگ = هاون
هیل = هل
هیمه = هیزم

--------------------------------------------------------------------------------

خ :

خاب رگ = شقیقه
خاج = برش
خاجخاج = بریده بریده
خاخور = خواهر
خاخورزا = خواهر زاده
خارانئن = خاراندن
خاش = استخوان
خاش والیس = کاسه لیس
خالاپسر = پسرخاله
خالامرد = شوهرخاله
خانه برپا = سرایدار
خرما توشک = هسته خرما
خکاره = تابه سفالین
خمس = شیره انگور
خورِ = برای خود
خولدانک = جا و مکان تنگ
خولکا = سوراخک
خون دیمیر = خون مردگی




--------------------------------------------------------------------------------

د:

دئن = دیدن
دئوجیم = انتخاب احسن
دائی دختر = دختر دایی
دائی زن = زن دایی
دار = درخت
دار توک زنه = دارکوب
داز = داس
داغولگی = جر زدن
دانسته بو = با علم و اگاهی
دبستن = بستن
دپرکانئن = از خواب پراندن
دپلکستن = خیس شدن ممتد
دچوک = چسبیده
دچوکانئن = چسباندن
دُخان = طنین
دخادن = فراخواندن
درار = نمک سبز
درزه = چاک
دساب لگن = آفتابه لگن
دساسین = دستمالی
دساموج = دست آموز
دسانئن = خیساندن
دس چو = چوب دستی
دسدسی = مفت و مسلم
دسکل = هل دادن
دشادن = روپوش گذاشتن
دشکنئن = شکستن چیزی مثل تخم مرغ
دگرا = تلو تلو
دمبول = دمل
دمختن = لگد کردن
دمردن = غرق شدن
دواج = لحاف
دوار = گذر
دوارستن = گذرکردن
دوانئن = دواندن
دوشاب = شیره انگور
ذوشتن = دوشیدن
دیم = چهره
دیم پر = سروصورت
دیهاتی خانه = خانه روستایی



--------------------------------------------------------------------------------

ز - ذ - ض - ظ:

زء خرشه = اولین شیرگاو پس از زایش
زَئله = زهره
زِئن = زدن
زاک = بچه ، فرزند
زاما = داماد
زانوغاب = کاسه زانو
زبیل = زنبیل
زای = بچه
زپه = شکوفه
زردگوش = حرف نشنو
زردی = یرقان
زکزای = برو بچه
زلزله = جیرجیرک
زمات = زمان
زن پئر = پدر زن
زنمار = مادر زن
زواله = آفتاب نیمروز
زور  بَ دهاد = خداقوت ، درود ، به جای سلام علیکم می آوردند
زهر = اسهال
زهله = زهره
زیزا = زبون

--------------------------------------------------------------------------------

ر:

ر = پسر
راب = کرم حلزون
راب ایشکن = پرنده ای حلزون خوار
رادکفتن = به راه افتادن
رادوار = رهگذر
راروخان = راه آبی
راست َ گودن = بلند کردن
راسر = سرراه
رافا = منتظر
رجا = جدول آب
رج دام = دام اصلی
رچ = ردپا
رچ اوسادن = رد گیری
رچ زن = ردشناس
رخشن = ریشخند
رزدار = درخت انگور
رزین = لاستیک
رسئن = رسیدن
رسانئن = رساندن
رمانئن = رماندن
روبار = رودبار ، روی بار
روت = لجن
روخان = رودخانه
روشناس = معروف

--------------------------------------------------------------------------------

ژ:





--------------------------------------------------------------------------------
س :

سئب = سیب
سابانئن = ساباندن
ساج = تابه چدنی
سارغ = بقچه
ساکوته = توله سگ
سامانسر = خط مرزی
سایه دیم = جایی که آفتابگیر نباشد
سب = صبح
سبج = شپش
سبزی پاک کن = چاپلوس
سبول = کک
سپلشک = بدبیار
سُخته = ته دیگ
سراجور = سربالا
سراجیر = سرپایین
سرادئن = ول کردن
سربزیر = سربراه
سربسر = انگولک
سردی = نردبان
سرسبوک = فروتن
سرسلامتی = تسلیت
سرسم = سکندری
سرسنگین = متکبر
سرشُرگیل = گِل سرشور
سرشناس = معروف
سرنویسی = سرشماری
سس = بی نمک
سفته گودن = دشت کردن
سکجان = سخت جان
سل = استخر
سلامال = هم سن و سال
سلنگه = سه پایه آشپزی
سو = روشنایی
سوبول = کبک
سوبیه = بامداد
سوجانئن = سوزاندن
سوروف = گیاهیست وحشی
سوروف دانه = دانه سوروف
سولاخ = سوراخ
سیاپا = بدقدم
سیا کلاچ = کلاغ سیاه


---------------------------------------------------------------------------------
ش:

ش = می شود
ش ء = شبنم
شئال = شغال
شا = می توان
شاپه = ساده لو
شاخداری = حلزون
شاخوس دار = درخت ابریشم
شالانک = قیسی
شالمیره = موش مردگی
شانته = خول وضع ، کودن
شانه بسر = هدهد
شب چره = تنقلات شب
شلخت = غاز
شیب = سوت
شی = میروی
شیت = لوس
شین = متعلق

--------------------------------------------------------------------------------

ع:





--------------------------------------------------------------------------------

غ - ق:

غئبه = قهوه
غابدان = قهوه جوش
غاپاس = توسری
غاپ زئن = قاپیدن
غاتی گودن = مخلوط کردن
غاچ = برش
غارکودن = قهر کردن
غایم = محکم
غایم بستن = پنهان شدن
غرسه = غصه
غرسه خنده = زهرخند
غزمیت = توخالی ،بی ارزش
غلتانئن = غلتاندن
غوبیل = قبول
غونچه = غنچه
غیش = کمربند چرمی
غیماغ = کاچ

--------------------------------------------------------------------------------

ف:

فئمستن = فهمیدن
فاچم فاچم = دولا دولا
فاچمانئن = دولا کردن
فادافاگیر = بده بستان
فارسئن = فرارسیدن
فال = گشاد
فامج فوموج = جستجو
فرنه = تنفس صدا دار
فسفاله = تفاله
فسفه = تفاله
فکال = بی خاصیت
فند = فن
فندرستن = نگریستن
فندر فوندر = ورانداز
فو = فوت
فوبردن = بلعیدن
فودوج = رفو
فورش = ماسه
فورش زمین = زمین ماسه ای
فوزئن = فوت کردن
فوشان = شاباش
فوکودن = ریختن
فیبیج = ماهی کباب شده در تنور
فیچالستن = چلاندن
فیشادن = دور انداختن
فیلفیل = فلفل
فیلی = آب دهن ، تف

--------------------------------------------------------------------------------

ک:

کئخدا = کدخدا
کئون = کدامیک
کاپیتی = بدبیاری
کاپیش = آبدزدک
کاتیل = آرواره
کاس چوم = زاغ چشم
کاکوتی = خالواش
کال گب = سخن خام
کاول = گاو آهن
کپان = کمان حلاجی
کتره = کفگیر مسطح چوبی
کتل = کرسی چوبی کوتاه
کتله = کفش چوبی بدون روکش
کخ = کف صابون
کرچ = ترد
کرک = مرغ خانگی
کروج = انبار ساقه های شالی
کشک = لوس
کشئن = کشیدن
کشکرت = زاغچه
کشه = آغوش
کفتال = عجوزه
کفال = گونه ای ماهی
کفتک = انجیر نارس
کفتن = افتادن
کل = نر
کل = کچل
کلا = آبادی ، قلعه
کلاچ = کلاغ
کلانه = منقل آتش
کلکا = دختر
کلم = کرم
کلمجین = کرم زده
کلوشکن = مرغ کرچ
کله = اجاق
کله بکله = برابر
کمربجور = بالاتنه
کمربیجیر = پایین تنه
کمری = معیوب از کمر
کنده = هیزم بزرگ و درشت
کنوس = ازگیل
کو = توده
کوئی = کدو
کوئی آ = آش کدو
کوبستن = کوبیدن
کوتر = کبوتر
کورچومه = زگیل
کوک = بخیه
کوناکونا = پساپس
کون بکون = پشت سر هم
کونمان = خشتک شلوار
کویا = کجا
کویتا = کدام یک
کویدانه = کدام چیز
کیجا = دختر
کیشخال = شاخه کیش
کیشکا = جوجه نورس
کی شین = مال چه کسی




--------------------------------------------------------------------------------

گ:

گ ء = گوید ، می گوید
گئشه = عروس
گئودر = گوساله
گاجمه = اتاقک
گاره = گهواره
گاز = دندان
گالیپوشی خانه = خانه با پوشش گالی
گاواره = گهواره
گاو میرائی = مرگ و میر گاو
گب زئن = حرف زدن
گرخانه = تندر
گردانئن = گرداندن
گردن پسه = پس گردنی
گرده گیج = پرسه
گرزک = زنبور
گرزک خومه = لانه زنبور
گرزنه = گزمه
گرمالت = فلفل
گرم بج = شالی زودرس برنج
گرمش = باد گرم
گُزکا = قورباغه
گشتن = گزیدن
گلف = فاصله دار
گِل گوده = کلوخ
گمج = دیگ سفالین
گمجدان = چنبره مخصوص زیر گمج
گنستن = بهم خوردن
گود = خاندان
گوده = گلوله شده
گوراب = زمینی که آب در آن فرو رود - مرکز - دهستان
گوش کونی = درگوشی
گولگول چارشنبه = چهارشنبه سوری
گولی = گلو
گیرینجی = مجعد ، چین در چین




--------------------------------------------------------------------------------

ل:

ل ء = له
لئاف = لحاف
لئشه = گوساله ماده
لَنتی = مار
لاب = عوعو سگ
لابدان = عنکبوت
لابیل = آب دهانی که بی اختیار از دهان خارج شود
لاپوشان = استتار
لاسو = خمیر
لافند = ریسمان
لاکو = دوشیزه
لاکودن = هدر دادن
لال لالکی = بدون تکلم
لته زئن = تمیز کردن با لته
لچر = متلک
لچه = نوک
لس = شل
لک = قوم ، ایل
لکنده = وامانده
لنگستن = لنگیدن
لوت = لخت ، عریان
لوچ = چپ چشم
لوغاز خوانی = تبلیغات سو ء
لونتوز = قدرتنمایی ، جفتک پرانی




--------------------------------------------------------------------------------

م:

ماچی = بوسه
مئخ = میخ
مارمرد = شوهر مادر
مَنده = گوساله
مایی دسبیج = ماهی دودی
مات = مبهوت
ماتوره = خرطوم ، حالت دلخوری
ماسخوری = کاسه کوچک
ماکات = بی عرضه
مال = دارایی ، چارپای اهلی
مالا = ماهیگیر حرفه ای
مالستن = مالیدن
مانگه = ماه
مچه = چانه
مرد برار = برادر شوهر
مرد خاخور = خواهر شوهر
مرد گود = طائفه شوهر
مرد مار = مادر شوهر
مرس = مس
مرغانه = تخم مرغ
مسجد خوس = بی خانمان
مِش = زنبور عسل
مشنگ = زودباور
مکابج = بلال
ملاغه = چمچه بزرگ
موجوما = مجمعه
مورانه = زنگ فلزات
مورجه = عدس
مولا خانه = مکتب
میجیک = مژه



--------------------------------------------------------------------------------

ن:

ناجه = حسرت
ناخاخوری = خواهر ناتنی
ناره = نعره
ناشتن = نداشتن
ناکتال = آخر سقف دهان
نام آویر = نام گم شده (نفرین)
نجاغ = سیخونک
نخون = سرپوش سفالین
نشا = نشاید
نشاست = نشا کاری
نماستن = جلوه دادن
نوخون = سرپوش دیگ
نیده بیده = ندید بدید
نیشانئن = نشاندن
نیویره = والا
ناقلن = لااقل
نییه = نیست
نیویشتن = نوشتن




--------------------------------------------------------------------------------

و:

وا = باید
وابئن = بریدن
وابون = بازشدن
وابیشته = برآتش سرخ شده
واپرسئن = پرسیدن
واتاب = تغییر ، واکنش
واترانئن = هل دادن
واترکانئن = دراندن
واترکستن = ترکیدن
واترکسته = دریده
واج = شکفته ، سرحال
واج آمون = سرحال شدن
واچردن = کندن جزئی از کل
واخان = دوباره خانی
واران = باران
وارستن = باریدن
واز = پرش
واز = باز
وازکودن = جستن
واسئن = مالیدن
واستی = بایستی
واسختن = حرارت دیدن چیزی تا حد تبخیر
واسی = برای
والیشتن = لیسیدن
وامانستن = بازماندن
واوئن = بریدن
ورزا = گاو نر
ورادا = لاابالی
ورف = برف
وروره = زنبیل بزرگ
وس = بس
وسته = بس است
وَک = قلوه
ولش = تمشک
ول = شعله
ولگ = برگ
وینجی = سقز
ویشه = خوشه
ویشتر = بیشتر






--------------------------------------------------------------------------------

ی:

یاد گیفتن = یاد گرفتن
یارائی = جرات
یارستن = جرات  کردن
یالغوز = مجرد
یامان = ورم عمومی بدن
یک هو = ناگهانی